GÜNEY AZERBAYCAN گونئی آذربایجان

انتقال وبلاگ به "تورک بلاگ"

azadliq — Wed, 17 Sep 2008 21:56:42 GMT

گونئی آذربایجان وئبلاگی آرتیق "تورک بلاگدا"

Güney Azərbaycan vebsəhifəsi artıq "TurkBlog" da

اخبار، مقالات و تحلیل حوادث مربوط به آذربایجان جنوبی و ایران را از این پس می توانید در آدرس جدید وبلاگ "گونئی آذربایجان" دنبال کنید.

http://azadliq.turkblog.com

به بهانه دستگیر شدگان فعالان هویت طلب آذربایجان

azadliq — Sun, 14 Sep 2008 20:59:18 GMT

به بهانه دستگیر شدگان فعالان هویت طلب آذربایجان

حمید رضا عسگری نژاد

امروزه دنیا در تکاپویی جدی است برای بازیافت فرهنگ ها و هویت های فراموش شده تاریخ و عجبا که میهن من در تکاپویی جدی است برای سپردن هویت ها و فرهنگ ها و زبان های قومی به دست باد فراموشی.

امروزه در آفریقا کیبوردهای کامپیوترها را تغییر می دهند تا ۱۳۰ زبان فراموش شده و هویت به یغما برده شده را بازستانند و باز عجبا که دولتمردان این قاره پهناور دست به چنین کار سترگی می زنند و از هیچ امکان مادی و معنوی دریغ نمی ورزند. در تمام کشورهای جهان اول این حق به تمامی انسان هایی که به هر صورت و با هر دلیلی بدانجا مهاجرت کرده اند به رسمیت شناخته می شود و از هیچ حمایتی دریغ داشته نمی شوند، اما در میهن من آنان که دنبال نخستین حقوق خود هستند مهر ورزیده می شوند! با چماق و تو سری و تو دهنی و ای کاش می دانست آن که چنین می کند و ای کاش می فهمید که چماق را بر سر خود می زند و تو دهنی را بر دهن خود.

ما کجاییم و جهان کجاست؟

ملت بزرگ آذربایجان هرگز فراموش نخواهند کرد تابستان تلخ و زمستان زمخت سرکوب و زندان و شکنجه را و ای کاش ملت بزرگ ایران با این خواسته به حق و انسانی ملل بزرگ ترک و کرد و بلوچ همراه بود، نه این که بر آنها باشد.

حاکمیت تفرقه می اندازد و حکومت می کند و عجبا که ملت هم دامنی می زند بر این تفرقه و بر این نکبت ساختگی حاکمان دجال ایران. باور نمی کنید گوشی های موبایل خود را روشن کنید و به اس ام اس هایتان رجوعی دوباره داشته باشید، باور نمی کنید به ایمیلهای خود نگاهی دوباره بیندازید، باور نمی کنید به دوست بغل دستیتان بگوئید برایتان جکی تعریف کند، باز باورتان نشده به سایتهای خبری فارسی زبان داخل و خارج ایران مراجعه کرده و مقایسه ای کنید تعداد و کیفیت اخبار مربوط به زندانیان سیاسی و فعالان حقوق زنان و فعالان کارگری را با فعالان قومی ایران.

نه اشتباه نکنید که من علیه هیچکدام نیستم و خود با همه اینان همراه و همدلم اما سوالم اینجاست کجای دنیا را سراغ دارید که مردمش اجازه نداشته باشند برای فرزندشان نامی را انتخاب کنند که به زبان مادریش باشد، کجای دنیا را می شناسید که نیمی از جمعیتش به زبانی دگر سخن گوید اما روزنامه و تلویزیون و کتابی بدان زبان نداشته باشد، کجای دنیا را سراغ دارید که مغازه داری اجازه انتخاب نامی را که دوست می دارد برای مغازه اش نداشته باشد؟ جک با مزه ای است، نه؟ اما من می شناسم، من می دانم نام آن دیار کهن را؛ “ایران”

“همراه شو عزیز”

و تو روشنفکر ایرانی! تا نامی از فعال ملی و هویت طلب برده می شود ذهنت می رود به تجزیه و چند پارچه شدن ایران. چرا نمی خواهی یکبار هم شده چشمانت را باز کنی و بیناییت را بازیابی، تا ببینی در دنیای امروز چه اتفاقاتی در حال رخ دادن است و تو کجای کاری؟ چرا نمی خواهی یکبار برای همیشه حسابت را از حاکمیت گستاخ و مرتجع ایران تسویه کنی و پا به پای من ترک، من کرد، من عرب و من بلوچ فریاد زنی حق ملی مرا و چرا به جای لذت بردن از تنوع ملی و فرهنگی مرا به نقطه ای می بری که پایانش تنفر و جنگ باشد.

در این مقال فرصتی نیست برای آوردن هزاران هزار دلیل تا بدانی به گزاف نگفته ام آنچه گفته ام. تو می دانی همین دیشب دوباره انسانی پشت نرده های بلند اوین به اسارت برده شد؟ می دانی مادری را با فرزندانش دستبند و چشمبند زده اند - هر چند که بعد از چند ساعتی آزادشان کرده اند -؟ تو می دانی جرمشان چیست و به کدامین گناه ناکرده دربند و اسیرند؟ تو می دانی زبان چیست؟ فرهنگ چیست؟ هویت چیست؟ می دانم که حتما می دانی اما یا نمی خواهی اعتراف به دانستن کنی یا خسته ای یا ملتی را چونان همیشه به تمسخر گرفته ای؟

و اما تو آقای حاکم!

دیروز صدها و هزاران نفر را از مردمانم به اسارت بردی، شکنجه کردی، توهین و تحقیرشان کردی و گستاخیت تا بدانجا رسید که در روز روشن به اسلحه ات تکیه کردی تا بگویی قدرتمندی و توان کشتن دهها نفر را در روز روشن داری - کشتار مربوط به قیام ملت آذربایجان در جریان کاریکاتور روزنامه ایران به در نقده (سولدوز)، اورمیه، تبریز، مشگین شهر و چند ماه پیش کشتن یکی از فعالان ملی در تبریز هنگامی که بر موتور سیکلت خود سوار بود - و امروز باز روز از نو و روز از نو؛ علیرضا صرافی، حسن راشدی، اکبر آزاد، مهدی نعیمی اردبیلی، عباس نعیمی خویی، اووچو (صیاد محمدیان) قوشاچایلی، محمد عباسپور، یوسف هشیار، حسین حیدری، سعید موغانلی، شهباز ابراهیم نژاد و حسن رحیمی اینان را دستگیر می کنی و دستبند می زنی که چه؟ که بگویی زور داری و قدرتمندی و قلدر؟ نه تو هیچکدامشان را نداری که پوچ و خالی و تهی هستی که اگر نبودی از یک مراسم افطار چنین بر خود نمی لرزیدی و چنین زنجیر و دستبند به آزاد اندیشانی چون صرافی ها نمی زدی. تو ترسویی بیش نیستی. بهتر است باز ارجاعت دهم به گذشته آن هم گذشته ای نه چندان دور به سی سال پیش که با یال و کوپالی پوشالی و به عاریت گرفته از سرمایه داری جهان پا از پلکان هواپیمایی به زمین نهادی و در گورستانی سخن گفتن آغاز کردی که به حق لیاقتی جز آنجا را نداشتی. یادت هست از ترس و بزدلیت دست به چه کارهایی که نزدی؛ در هر روز خدا صدها نفر را به جوخه اعدام بستی و دیدی که از چشم جهانیان دور نماند شروع کردی به نوع دیگری از بازی های بچه گانه ات و همه ملت ایران را انداختی به جان هم حالا هم وراث خلف تو آن می کنند که تو کردی تا راحت و آسوده باشی که راه ات ادامه دارد! از چپ ها و فدائیان و اقلیت و اکثریت و راه کارگر و… که عبور کردی شروع به تسویه حساب های داخلیت کردی و همزمان شمشیر قدرتت را بر جسم و روح شاعران و نویسندگان و روزنامه نگاران میهن کشیدی، دانشجو را به جای حمایت در دانشگاه در زندان اوین چماق زدی، به جای اصلاح قانون غلط و مرتجعانه ات زن را به باد توهین گرفتی و روانه زندانش کردی، به جای به رسمیت شناختن سندیکاهای کارگری شلاق و شکنجه و زندانت را به آنان نشان دادی، به جای شنیدن صدای به حق معلمی که از فرط گچ خوردن دیگر فریادی از گلویش بیرون نمی آمد صدایش را در نطفه خفه کردی و حالا امروز نوبت رسیده به آن که فریاد می زند و می گوید:” هارای هارای من تورکم “. آری آقای قاضی و آقای حاکم و آقای ستاره به دوش مفتخر به زور بازویت هر آنچه زور ساختگی تو بیشتر صدای واقعی من رساتر و فریاد من بلندتر خواهد شد تا به زبان نفهمانی چون تو بفهمانم که من ترکم و به زبان و فرهنگ و هویتم افتخار می کنم، من فرزند ستار خان و باقر خان و بابکم، من زائیده سهند و ساوالانم، من بزرگ شده تبریز و زنجان و ارومیه و اردبیلم، من میهنم را دوست دارم حتی اگر تو بخواهی شلاقم زنی و زندانم افکنی اما میهنم را با زبان و هویت و فرهنگم می ستایم و امروز پر قدرت تر از هر روز دیگر فریاد می زنم که چاره ای نداری جز آزادی رفقای در بندم و من امروز رساتر از هر روز دیگر فریاد می زنم علیرضا صرافی را، حسن راشدی را، اکبر آزاد را، مهدی نعیمی اردبیلی را، عباس نعیمی خویی را، اووچو (صیاد محمدیان) قوشاچایلی را،محمد عباسپور را، یوسوف هشیار را،حسین حیدری را، سعید موغانلی را، شهباز ابراهیم نژاد را و حسن رحیمی را.

اطلاعيه جنبش فدرال_ دموکرات آذربایجان

azadliq — Fri, 12 Sep 2008 21:14:18 GMT

اطلاعيه جنبش فدرال_ دموکرات آذربایجان

بازداشت روزنامه نگاران ، نویسندگان وفعالان حقوق بشر آذربایجانی را محکوم میکنیم!

بر اساس اخبار و گزارشات رسیده روز چهارشنبه 20 شهریور1387 نیروهای امنیتی رژیم جمهوری اسلامی با یورش به مراسم افطاری درخانه یکی از فعالان آذربایجان در تهران بیش از 18 نفر از فعالان شناخته شده فرهنگی ومدنی آذربایجان را بازداشت کردند.

بازداشت شدگان عمدتا نویسنده، روزنامه نگاروفعالاان حقوق بشر هویت طلب آذربایجانی هستند. اسامی بازداشت شدکان عبارتنداز: مهندس عليرضا صرافي(مدير مسئول ماهنامه توقيف شده ديلماج)،سعيد موغانلي(روزنامه نگار)،حسن رحیمی ( فعال حقوق بشر)، حسين حيدري(مدير مسئول نشريه دانشجويي اولوس)،رقيه عليزاده(همسر عباس لساني فعال ملي در بند)به همراه سه فرزندش،عباس نعيمي،اکرم نجاري(دبير سابق NGOخانه فرزندان آذربايجان)مهدي نعيمي(شاعر ومدرس زبان ترکي در دانشگاهها)،اکبر آزاد (نويسنده مجله وارليق)،مهندس حسن راشدي(نويسنده مجله وارليق) ،مهندس محمد عباسپور،شهباز ابراهيم نژاد، يوسف هشيار، فرهاد رضايي،رباب عظيمي و صياد محمديان.

روز پنجشنبه 21 شهریور 1387(امروز) حسن رحیمی فعال حقوق بشر آذربایجانی در کرج دستگیر شده است.

جنبش فدرال _ دموکرات آذربایجان بازداشت های غیر قانونی وتحریک امیز جمهوری اسلامی را بشدت محکوم میکند وآزادی فوری وبی قید وشرط بازداشت شدگان راخواستار است.

یاشاسین آذربایجان

جنبش فدرال_ دموکرات آذربایجان

=====================================

آخرین اخبار آذربایجان جنوبی و ایران

نیروهای امنیتی جمهوری اسلامی بیش از 18 تن از فعالین شناخته شده آذربایجان را دستگیر نمودند
دستگيري حسن رحيمي فعال حقوق بشر آذربايجاني در کرج
تجمع خانوادهای دانشجویانی زندانی در مقابل دادگاه انقلاب تبریز
ادامه ی دستگیری ها در سیستان و بلوچستان
آکادمی فوتبال با همکاری آلمان در تبریز تشکیل می شود
سیل در آذربایجان غربی جان سه نفر را گرفت
مرحوم آیت الله شریعتمداری آماج بدترین الفاظ و القاب قرار گرفت
جايزه 750 يورويي بلژيك به كاريكاتوريست تبريزي اهدا مي شود
669 نفر بر اثر سيل اخير در آذربايجان غربي دچار حادثه شدند
وقوع سيلاب باعث قطع آب در برخي مناطق شهر اروميه شد
وقوع قتل های فجیع در ایران

>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>

خوش گلدين رمضان

azadliq — Tue, 02 Sep 2008 01:14:18 GMT

خوش گلدين رمضان!

علیرضا نابدل

azadliq — Tue, 05 Aug 2008 21:34:18 GMT

Əlirıza Nabdil(Oxtay)

hadi qarachay

(14943-1972)Azerbeycanın güneiyinde ,Tebriz olarak tanımlanan fakat Terbiz kendinde doğmuş ve Tahranda iidam edilmişdir.Oxtay solçu düşünceli (marksist leninist)olmuşdur.dilimize ve edebiyatımıza kazandırdığı güzel bir şiir dili olmuştur.Modern Azerbeycan şiirinin başlanğıcı gibi gösterile bilir durumdadır.Bir sürü şair ve yazarlarımız Oxtayın klasik formada yazılmış şiirlerine söykenerek onu modern tanımazlar.Ben ise bu güzel şairimizi modern şiirimizin başlanğıcı gibi görmekteyim.

مراسم نکوداشت دکتر صدیق

azadliq — Wed, 30 Jul 2008 19:24:53 GMT

كارتهاي عروسي تركي

azadliq — Thu, 10 Jul 2008 11:20:18 GMT

جمهوري اسلامي، كارتهاي عروسي تركي

رژيم زباني جنبش هاراي هاراي من تركم

مهران بهاري- ٢٠٠٨

http://sozumuz.blogspot.com

بن بست فارسي و بن بست شكني تركي

جامعه ايران همچنان در وضعيتي سوررئاليستي، و سردمداران و قوميتگرايان فارس حاكم بر دولت در وضعيتي شيزوفرنيك به سر مي برند. در ايران وجود و هويت خلق ترك كه اكثريت جمعيت كشور را تشكيل مي دهد به طور رسمي انكار ميشود و اين توده دهها ميليوني محروم از داشتن حتي يك مهد كودك و كودكستان ترك، هنوز در حسرت آزادي زبان ملي اش تركي به سر مي برد. سردمداران و قوميتگرايان فارس حاكم بر دولت كه در تلاش حقنه كردن زبان و فرهنگ و هويت فارسي به تركان و ديگر ملل ساكن اين كشوراند، در پريشان انديشي اي حيرت انگيز و گسستگي اي عميق از واقعيتهاي جهان خارج، طبيعي و قابل ادامه بودن اين وضعيت سفيلانه و بالاتر از آن رضاي تركان ايران در مقابل آنرا مي پندارند. اين توهمي بيش نيست.

اگر حقيقتا امر بر دولت ايران و قوميتگرايان فارس مشتبه شده و آنها باور كرده اند ملتي را كه دهها امپراتوري تاسيس كرده و صدها سال بر بخش اعظم خاورميانه و فققاز حاكم بوده است، مي توان تا ابد فريفت و با وي معامله اسير نمود، سخت در اشتباهند. خلق ترك و نخبگان آن، دير يا زود اين بن بست فارسي را نيز در هم خواهد شكست و سرنوشت خود را خود رقم خواهد زد. بن بست شكني و تاريخ سازي، خصلت ملي تركان و آزربايجان است.

برای مطالعه ادامه مقاله کلیک کنید.

هویت قهوه‌خانه‌ای روشنفکران نسل گذشته‌ آذربایجان

azadliq — Sat, 05 Jul 2008 05:06:18 GMT

هویت قهوه‌خانه‌ای روشنفکران نسل گذشته‌ آذربایجان

سید حیدر بیات

نخستین شعر ترکی‌ام را در ۱۱ سالگی سرودم. برادرم از خانه بیرون زده بود، می‌گفتند به خوزستان رفته است، آنجا کار می‌کند. این شعر را به یاد او سرودم اما ننوشتم بلکه به صورت شفاهی زمزمه می‌کردم و مدام بر مصراعهایش می‌افزودم، در همین حین به گوسفندها علوفه میدادم. شب خوابیدم و فردا صبح، آن زندگی جاری و بی‌تکرار روستایی از نو شروع شد. این شعر قوشما نیز از خاطرم رفت، چه
«کل علم لیس فی القرطاس ضاع : هر دانشی که به روی کاغذ نیاید فنا خواهد شد. »
نخستین شعر فارسی‌ام را نیز در همین ایام، یک سال قبل‌ یا بعد سروده‌ام، در حال و هوای داستانهای مذهبی – افسانه‌ای کتاب سراج القلوب که زمین بر روی شاخ گاو و گاو بر گرده‌ی ماهی بود. ابلیس در طبقه زیرین زمین قرار داشت و اسم آن طبقه ثری بود و ترکیب «از ثری تا به ثریا» در ادبیات از همین جا گرفته شده است.
و این رگ‌رگ ترکی - فارسی هماره با من بودند، گاه فارسی گاه ترکی خزعبلاتی به نام شعر بر روی کاغذ می‌نوشتم تا پاییز ۱۳۷۶. در یک شِبه چله نشینی ادبی در کرج به ناگاه سؤال آزار دهنده‌ای تکانم داد. چرا وقتی به فارسی می‌نویسم شعرهای مدرن یا شبه مدرن می‌نویسم، اما در شعرهای ترکی در حصار قالبهای قوشما و گرایلی به بند کشیده‌ میشوم؟ سؤال بسیار جدی بود. در شعرهای فارسی کشف و شهودی وجود داشت. سفر به اعماق زبان و اندیشه به چشم میخورد. لیکن در شعرهای ترکی توصیف صرف طبیعت بود و عاشقانه‌های تکراری. هیچ چیز جدیدی در زبان پدید نمی‌آمد، نیاز به پیدا کردن کلمه‌ای نبود که شاعر، آن را به قول آمال نوار شاعره عرب به صدا در آورد.
همان شب احساس کردم که به قول معروف ول معطلیم و راه ترکی سرایی این نیست. عجیب این است که تا آن روز با شعرهای جدید آذربایجان نیز برخورد جدی نداشتم، ممکن است که اشعار جدید را در بعضی مجلات و هفته‌نامه ها و … دیده باشم، اما برخورد جدی با آن نداشته‌ام. همان شب نشستم و به زعم خود یک شعر جدی در قالب بی‌قالبی سپید سرودم و این آغاز راهی دشوار بود.
***
دوستانی دارم که از شنیدن صدای ساز و نوای عاشیق هیجان زده میشوند و خاطرات دوران کودکی و نوجوانی خود را مرور می‌کنند و شاید با صدای این عاشیق‌ها به ماجراهای « در دوران جوانی چنان که افتد و دانی» - به قول سعدی - می‌افتند، لیکن بعد از چند دقیقه فیل، هندوستان را فراموش می‌کند، اهل تاریخ اگر باشند به دنبال کتابهای عباس اقبال، هاشم رضی و … اهل شعر و رمان اگر باشند به دنبال شاملو، گلشیری و … میروند.
با دیدن این دوستان به یاد روزهای زندگی خود در یک دهه پیش یعنی قبل از پاییز چله‌نشینی ادبی خویش می‌افتم. من نیز دقیقا مثل این دوستان بودم. ادبیات ترکی با آنکه از دوران کودکی الفتی با آن داشتم، لیکن در حاشیه مانده بود و اساس آفرینش من - فارغ از قوت و ضعف آن- در زبان فارسی اتفاق می‌افتاد. چیزی به ترکی هم اگر می‌سرودم بسیار سطحی و بدون سفر در اندیشه و زبان بود.
بعدها فهمیدم که بسیاری از روشنفکران آذربایجانی اینگونه بوده‌اند. آنان در مراکز و نشریات ادبی تهران به صورت بسیار جدی در زبان فارسی می‌نوشتند یا میخواندند و هر از گاهی فیلشان یاد هندوستان می‌کرد و به قهوه‌خانه‌های آذربایجانی می‌آمدند تا ساز و نوای عاشیقی را گوش بدهند و احیانا با دوستان خود یک قوشما بسرایند و دوباره روز از نو، روزی از نو.
اکنون که بحث هویت ترکی در ایران جدی شده است، همین تیپ روشنفکران آذربایجانی نیز قاتی بحث میشوند، با همان ذهنیت و اندیشه که نگارنده آن را « هویت قهوه‌خانه‌ای روشنفکر آذربایجانی» می‌نامد.
آقای مرتضی نگاهی که بنده شخصیت او و نوشته‌هایش را بسیار دوست دارم از همین تیپ روشنفکران است. اگر مقوله هویت برایم جدی نبود هرگز این مسوده را نمی‌نوشتم و دوست نداشتم فرد نازنینی مثل آقای نگاهی را احیانا برنجانم و این را از صمیم قلب می‌گویم.
از چند سال پیش که به سایتهای ترکی آذربایجانی نگاه می‌کنم، هر چند ماه یکبار نیز گذارم به بخش ترکی آذربایجانی سایت رادیو آمریکا می‌افتد. از همان نگاه نخست یک نکته در این سایت برایم جالب بوده است. در این سایت به بخش ادبی و موسیقی توجه ویژه‌ای میشود و مشخص است که صاحب ذوق سلیمی آن را مدیریت می‌کند. اما این ذوق سلیم متاسفانه مال اکنون نیست. موسیقی با صدای بلبل، شوکت، روحی سو در کنار اشعار مدینه گلگون، حکیمه بلوری، صمد وورغون و…
انسان با دیدن این اسم‌ها به یاد نوشته‌های آقای مهندس صرافی می‌افتد که خاطرات خود را از دوران قبل از انقلاب قلمی کرده است. بلی این ذوق دقیقا مربوط به قبل از انقلاب است، به ذوق روشنفکران آذربایجانی که در کنار آفرینش جدی به زبان فارسی با این فضا نیز بیگانه نبودند و در نشست‌های هفتگی قهوه‌خانه‌ای با هم ذوقان خود حظی از زندگی می‌گرفتند و در کنار پاسخ به احساسات نوستالِژیک، به سر حس آذربایجان دوستی خود نیز کلاه می‌گذاشتند.
در نوشته‌های آقای نگاهی نیز این فضای قهوه‌خانه‌ای به زیبایی ترسیم شده است، فضایی که بخشی از آن در سایت رادیو آمریکا و بخش دیگر در سایت یولداش جان می‌گیرد و به حیات خود ادامه می‌دهد. وقتی شعر خیام حاشیه‌ی سایت یولداش را نیز به این‌ها اضافه کنیم دیگر این فضا هیچ نوع کم و کسری نخواهد داشت.
اما وقتی بحث جدی‌تر میشود و به قول پروفسور زهتابی کار به «سن او سان، من ده بویام» می‌کشد، دیگر بحث فرق می‌کند؛ اینجا دیگر جای آن نیست من دوست فارسی زبان خود را به قهوه‌خانه ببرم و عاشیق را به او نشان بدهم و با تمنا به چشمان او بنگرم که آیا چیزی از سر تحسین خواهد گفت یا نه؟
نه، دوستان در این فضای هویتی جدید، آذربایجان در قهوه‌خانه، ساز عاشیق و شعرهای قوشما - گرایلی حکیمه بلوری و مدینه گلگون خلاصه نمی‌شود. اینجا دیگر گلشیری و شاملو برای من نماد آن شاعر و آفرینشگر آرمانی نیستند که دنبالشان راه بیفتم و رد پایشان را به دریوزگی بو بکشم. داستان نویس آرمانی من ـ من نوعی در این فضای هویتی جدیدـ ایواز طاها است و شاعر آرمانی من هادی قاراچای، محمدرضا لوایی و…
اینجا من هر کلمه‌ای که به غیر از زبان خودم بنویسم به تعبیر آن نویسنده‌ی‌ الجزایری تیری است که به سوی خود شلیک می‌کنم.
برای فهمیدن اینکه چرا جوان آذربایجانی نمیخواهد مثل شاملو و ساعدی باشد این بخش از سخنان دکتر ناصر فکوهی استاد جامعه‌شناسی دانشگاه تهران بسیار راهگشا است؛ ایشان میگوید:
«ایرانی بودن بدون فردوسی، حافظ، مولوی، سعدی و حتی در دوران مدرن بدون نیما و هدایت و ساعدی و شاملو و … معنایی ندارد و همه این ها یعنی زبان فارسی.» (۱)
معنای سخن ایشان این است که هویت ایرانی یک هویت فارسی، بدون حضور هیچ هویت دیگر است و ترک تباران فارسی نویسی چون مولوی، هدایت، ساعدی و شاملو نیز از سمبل‌های این هویت هستند.
دقیقا از همین منظر است که ترک ایرانی بودن یعنی تئوری آقای نگاهی به بن بست میرسد. در این تئوری ـ تئوری آقای فکوهی ـ ایرانی باید هویت فارسی داشته باشد.
اما من منکر نظریه ترک ایرانی آقای نگاهی نیستم. میشود ترک بود و ایرانی بود، لیکن زمانی که افکار امثال آقای فکوهی، زیبا کلام و… به عنوان نظریه مادر پذیرفته نشوند.
اگر مقامات دولتی و همچنین روشنفکران فارسی زبان، جمله آقای فکوهی را به صورتی که خواهم نوشت قبول کنند آن وقت ترک ایرانی معنایی خواهد داشت و آن جمله این است: « ایرانی بودن بدون عطار، کاشغرلی، نظامی، حافظ، حسن اوغلو، نسیمی، فضولی، جامی، نوایی، مختومقلی فراغی و در دوران مدرن نیز بدون هدایت، حبیب ساهر، نیما، شهریار، شاملو، سهند، گنجعلی صباحی و … معنایی ندارد و همه اینها یعنی ایران و زبانهای ایرانی»
کردها، بلوچها و دیگران هم میتوانند شخصیتهای خود را به این جمله اضافه کنند.
حال آقای نگاهی و دوستان وی نگاه کنند ببینند آیا چنین ترک ایرانی که زبان فارسی را در مرکزیت اندیشه و ملیت قرار ندهد از طرف هموطنان فارسی زبان پذیرفته میشود یا نه؟
من شخصا امیدوارم که هموطنان فارسی زبان من این مسئله را هضم کنند اما راه بسیار سختی در پیش رو هست که شاید بتوان با گفتگو حل نمود. اما هضم روشنفکر قهوه‌خانه‌ای آذربایجان برای امثال آقای فکوهی، بسی سهل است چرا که این نوع روشنفکر، هرگز ترک بودن را در مرکزیت اندیشه و ملیت خود نمی‌بیند.

پانوشت:
۱. مطالبات قومی و منطق خشونت؛ گفتگو با دکتر ناصر فکوهی
http://www.azadtabriz.net/news/?p=۱۲۴۰۵

منبع : آلما یولو

چینگیز آیتماتوو دونیاسی نی دئییشدی

azadliq — Wed, 11 Jun 2008 19:01:18 GMT

تورک دونیاسی یاس ایچینده

چینگیز آیتماتوو بویوک تورک یازاری دونیاسینی دئییشدی، چینگیز داییما تورک لرین اوره گینده و سوزجوکلر آراسیندا حیاتینا داوام ائده جک!

بو موناسیبتله چینگیزین اولکه سی (قیرقیزیستاندا) یاس گونو اعلام اولوندو.

"گونئی آذربایجان وئبلاگی" بو موناسیبتله دونیانین تورک لرینه، قیرقیز میلتینه و آذربایجان تورکلرینه باش ساغلیغی وئریر.

لینک لر:

مانقورت / چينگيز آيتماتوو

تورکیه تورکجه‌سینده چنگیز آیتماتوف‌‌دان بیر رومان

ميان گريه مي‌خندم

azadliq — Tue, 10 Jun 2008 19:47:18 GMT

ميان گريه مي‌خندم

سيد حيدر بيات

آقاي عباس عبدي جايي نوشته بود: مسئله آذربايجان فرق مي‌کند، بزرگان آذربايجان با زبان فارسي راحت هستند و اصراري براي بها دادن به زبان ترکي ندارند. (نقل به مضمون)
من نمي‌دانم منظور ايشان از بزرگان آذربايجان چيست؟ اگر براهني از بزرگان آذربايجان باشد، بارها و بارها از ستم ملي سخن گفته است. اگر ساعدي از بزرگان آذربايجان باشد نسبت به اين مسئله حساس بوده است و حتي نمايشنامه‌اي به زبان ترکي دارد. اگر شهريار از بزرگان آذربايجان باشد گلايه خود را نسبت به اين مسئله به بهانه‌هاي مختلف ابراز کرده است، شعر سهنديه را ببينيد.
مگر دکتر جواد هيئت پدر جراجي قلب بسته ايران، حميد نطقي پدر ارتباطات عمومي ايران، دکتر بهزاد بهزادي بنيانگذار انبارداري نوين در ايران، حسين منزوي يکي از بنيانگذاران غزل نو فارسي و… از بزرگان آذربايجان نيستند؟ مگر هر ايالت و ولايتي چند نفر بزرگ در حد شهريار و دکتر هيئت و دکتر نطقي دارد؟
اگر منظور از بزرگان آذربايجان علما هستند، بارها در جلسات خصوصي و گاه عمومي نسبت به اين مسئله حساسيت نشان داده‌اند. مگر حجت الاسلام دکتر عاملي امام جمعه محترم اردبيل از بزرگان آذربايجان نيست؟
علماي آذربايجاني بارها و بارها در جلسات خصوصي در ديدار با بنده يا ساير دوستان از اين درد سخن گفته‌اند.
مجتهدين و آيت الله‌هايي که به دلايلي نميخواهم اسمشان را ذکر کنم، نزد بنده و امثال بنده سفره دل خود را باز کرده‌اند.
با اينهمه اگر به قول شيخ اعظم انصاري انصاف را رعايت کنيم سخن عباس عبدي پربيراه نيست. اگر يکي از علماي آذربايجان به جاي سيد محمد خاتمي رئيس جمهور ميشد خشت گنبد سليمانيه را به سازمان ملل هديه نمي‌برد. اگر چه گنبد سلطانيه يک اثر اسلامي است و خاتمي نه خشت يک اثر اسلامي که خشت تخت جمشيد را به عنوان سمبل آريايي و پارسي با خود به سازمان ملل برد, حال آن که مردم ساده دل آذربايجان از جمله مادر و مادربزرگ من به عمامه سياه و سيادت خاتمي راي داده بودند.
اگر يکي از بزرگان آذربايجان به جاي آقاي احمدي نژاد رئيس جمهور ميشد به جاي تبريک عيد به ايرانيان به ترک زبانان تبريک نمي‌گفت و احمدي نژاد در جلوي چشمان حيرت زده مليونها ايراني عيد را به فارسي زبانان تبريک گفت.
بگذريم. انصاف ديگري نيز وجود دارد. منتها اين انصاف بايد از جانب آقاي عبدي رعايت مي‌شد. انصاف اين است که آذربايجان يک دوره تخليه شده است. يک نسل کشي خاموش که نخبگان عصري را به اعماق گور يا به انسوي مزرها فرستاده است. تاريخ از کشته شدن ۲۵ هزار انسان در زمان حاکميت فرقه دموکرات سخن مي‌گويد. آقاي عبدالعلي دستغيب نوشته بود که ۲۶ هزار آذربايجاني به جنوب تبعيد شده بودند و از آمار ۲۵ هزار مهاجر به آنسوي ارس نيز اسنادي در ميان هست. بلي ۷۶ هزار نفر انسان آذربايجاني در نيم قرن پيش يا کشته ميشود يا آواره. هفتاد و شش هزار انسان که نسبت به سرنوشت آذربايجان حساس بودند. خود قضاوت کنيد هفتاد و شش هزار انسان تحصيل کرده و نيمه تحصيل کرده در نيم قرن پيش که ششم ابتدايي‌ها را با انگشت نشان مي دادند چه نيروي عظيمي بوده است. آيا اين ۷۶ هزار انسان از بزرگان آذربايجان نبودند.
پروفسور زهتابی, محمد بي‌ريا، سلام الله جاويد، محمد علي فرزانه، پروفسور حميد محمدزاده، ممد آراز، حکيمه بلوري و دهها نام درخشان در آسمان ادبيات ترکي ايران از بزر گان آذربايجان نبودند؟
مهندس صرافي در مصاحبه‌اي با اينجانب اشاره کرده بود که بخش شرق شناسي آکادمي علوم جمهوري آذربايجان به همت مهاجران آذربايجاني اينسوي ارس پا گرفته است.
واقف صمد اوغلو نويسنده و سياستمدار باکويي در يک نشست با شاعران و نويسندگان آذربايجاني در تهران گفت: شما که اين همه تعبير ادبيات شمال (يعني جمهوري آذربايجان) را به کار مي‌بريد، اين درست نيست، چون جنوبيها (آذربايجانيهاي ايران) در شکل گيري و تکامل اين ادبيات نقش عمده داشته‌اند.
آيا اينها که آکادمي جمهوري آذربايجان را راه انداختند و در شکل گيري و تکامل آدبيات جمهوري آذربايجان نقش داشتند همه جزء بزرگان آذربايجان نبودند که به اجبار از وطن خويش آواره شده بودند؟
بايد دقيقا روشن کرد که منظور از بزرگان آذربايجان چه کساني هستند؟
***
انصاف ديگر
انصاف ديگر اين است که دو سه نسل قبل از ما در برهوت بعد از نسل کشي زمان فرقه در آذربايجان به دنيا آمده است و خود را در آن فضاي مرگبار ترس و وحشت باخته است و تاريخ آن نسل کشي عظيم را به فرزندان خود – از ترس – روايت نکرده است.
با اينهمه در زمان انقلاب جريان خلق مسلمان همواره به احياي زبان ترکي و هويت ترکي آذربايجان تاکيد داشت. آيا رهبران خلق مسلمان - فارغ از هر گرايش سياسي که داشتند- جزء نخبگان آذربايجان نبودند؟
آذربايجان در طول يک قرن اخير قيچي شده است و هماره بخشي از نخبگان خود را از دست داده است. حال چند نخبه‌اي که امروزه مورد قبول جريان اصول گرا يا دوم خرداد هستند، چه هويت ترکي خود را قبول کنند چه نکنند نميتوانند به عنوان کل نخبگان آذربايجان محسوب شوند. حال آنکه در هر دو جريان اصولگرا و دوم خردادي اشخاص هويت خواه حضور دارند، اشخاصي مانند حجت الاسلام عاملي، دکتر اعلمي، احمد حکيمي‌پور و…
و با اين همه باز انصاف اينست که سخن آقاي عبدي درست است. چرا که در ايران خواستن چيزي به معناي امضا کردن يک طومار يا ارائه يک سخنراني، يا نوشتن يک مقاله نيست. انگار بايد نخبگان آذربايجان به قول حافظ کاغذين جامه به خوناب بشويند، به خيابانها بريزند، به زندان بروند تا آقاي عبدي و دوستانش قبول کنند که اصراري از سوي اين نخبگان وجود دارد.
بزرگان آذربايجان از اين کارها نمي‌کنند و اين مسئوليت به گردن جوانها مي‌افتد.
و اينجاست که يک جوان آذربايجاني در شرايطي قرار مي‌گيرد که باورش براي خودش نيز سخت است. شايد بعدها در تاريخ، اين بخش از زندگي جوان آذربايجاني با هيجان خوانده شود، اما نمي‌دانم صداي خرد شدن شانه‌هاي اين جوانان در زير بار اين همه مسئوليت - که بايد بر روي دوش بزرگان مي‌بود و آنان قبول نکردند،- نيز شنيده خواهد شد يا نه؟
شانه‌هايمان خرد ميشود، به قول حسين منزوي:
اگر چه عشق تو باري‌است بردني اما
به غبطه مي‌نگرم در صف سبکباران
اينکه در جايي که همسالانت به فکر تعويض مدل خودرو، قرار ديدار با فلان خانم يا آقا در فلان هتل، بهمان کافي‌شاپ هستند تو حتي اگر حکمي نيز برايت صادر نشده باشد، دوستانت را در محکمه و زندان ببيني، و وقتي اسم دوستانت را از خاطر مي‌گذراني مدام سالن دادگاه، سلول، بند خصوصي, بند عمومي، بند فلان و بند بهمان در ذهنت رژه مي‌رود، احساس مي‌کني که اوراق پرهيجاني را براي تاريخ به ارمغان مي‌گذاري، اما شانه‌هايت خرد ميشود و دوباره از خود می پرسی:
مگر تو جز خواندن و نوشتن به زباني که يکي از آيات خداوندي است – و خداوند آفرينش زبانها را يکي از نشانه‌هاي خود شمرده است- چه ميخواهي؟
مگر علاقه داشتن به آيه‌هاي الهي جرم است؟
شانه‌هايم خرد ميشود، سعيد جان! هشت سال خود عمري است. تو ميتوانستي در هشت سال ادامه تحصيل بدهي، دکترا بگيري، تدريس کني، کتاب بنويسي و از همه مهمتر در کنار همسرت باشي و به فکر يک خانه‌اي، لانه‌اي باشي، پدر بودن را تجربه کني…
ميان گريه ميخندم سعيد! عبدالله! صالح! جليل! ايلقار! عليرضا! محمدعلي! مير قاسم! بهروز! و خواهرم ليلا!
و به شانه‌هاي شما،
به شانه‌هاي خود مي‌انديشم،
به شانه‌هاي نسلي که
صليب چندين نسل را به دوش مي‌کشد.

۲۰ خرداد ۸۷ منبع : آلما یولو